Người bắt đầu làm bánh ở nhà thường ra siêu thị gần nhà, thấy có mỗi một loại bột ghi là bột mì đa dụng, mua về và thắc mắc vì sao bánh không giống trong công thức. Không phải vì Việt Nam không có bột tốt, mà vì nó không nằm ở siêu thị gần nhà.
Nguyên liệu làm bánh ở Việt Nam khá đầy đủ, chỉ là nằm ở những nơi khác. Bài này là bản đồ đó: chỗ nào có gì, giá chênh thế nào, mua trực tiếp hay mua mạng, và cách kiểm khi nhận hàng.
Bốn nhóm nơi bán
Cửa hàng nguyên liệu làm bánh là nơi tốt nhất. Có đủ loại bột, đủ loại men, và người bán biết việc.
Ở thành phố lớn thì có cả một khu như vậy. Hỏi người làm bánh trong vùng là biết.
Giá ở đây thường tốt hơn siêu thị. Vì họ bán cho thợ và bán lượng lớn.
Hỏi người bán loại nào cho bánh mì vỏ giòn. Đây là câu hỏi họ trả lời hằng ngày.
Chợ đầu mối có bột bán cân. Rẻ nhất nhưng thường không ghi rõ chỉ số.
Mua bột cân thì hỏi kỹ và mua thử ít. Vì không có bao bì để đọc.
Siêu thị lớn có nhóm cơ bản. Bột đa dụng, đôi khi có bột bánh mì, men khô gói nhỏ.
Siêu thị tiện nhưng ít lựa chọn và đắt hơn. Hợp cho lần đầu thử.
Cửa hàng thực phẩm nhập khẩu có bột nhập. Đắt hơn nhiều nhưng ổn định.
Bột nhập không nhất thiết tốt hơn cho bạn. Bột trong nước loại tốt làm được bánh rất ổn.
Mua mạng thì nhiều lựa chọn nhất. Nhưng không sờ được và phải tin nhãn.
Mua mạng ở shop chuyên nguyên liệu làm bánh. Họ mô tả rõ và thường có tư vấn.
Đi một vòng hai ba nơi trước khi mua nhiều. Giá chênh khá nhiều.
Ghi lại nơi mua và giá. Sau vài lần bạn có bản đồ riêng.
Chọn nhãn và chọn lượng
Tìm dòng ghi công dụng hoặc chỉ số đạm. Bột làm bánh mì, hoặc số mười ba.
Nếu nhãn không ghi gì thì hỏi hoặc bỏ qua. Mua bột không biết loại là đánh cược cả mẻ.
Mua túi một ký cho lần đầu. Đủ cho hai ba mẻ và đủ để biết bột có hợp không.
Đừng mua bao mười ký ngay. Ở khí hậu ẩm thì bột để lâu là rủi ro, và có khi bạn không thích loại đó.
Mua bao lớn khi đã ổn định một nhãn. Và có chỗ cất kín.
Men khô mua gói nhỏ hoặc hộp có nắp kín. Men là thứ hỏng làm hỏng cả mẻ.
Men mua gói lớn thì chia ra lọ nhỏ và cất ngăn đông. Men khô cất đông giữ được rất lâu.
Kiểm hạn men kỹ. Men gần hạn thì yếu và bột lên chậm.
Bột nguyên cám mua lượng nhỏ. Nó có dầu trong cám và hỏng nhanh hơn bột trắng.
Muối thì mua loại thường. Không cần muối đặc biệt cho bánh mì.
Đường và dầu thì dùng loại nhà đang có. Không cần mua riêng.
Tổng chi phí cho lần đầu rất nhỏ. Một túi bột, một gói men. Vậy thôi.
Đừng mua cả danh sách trước khi làm mẻ nào. Làm một mẻ rồi biết mình cần gì.
Ghi lại nhãn nào cho kết quả tốt. Và mua ổn định nhãn đó.
Mua mạng và kiểm khi nhận
Đọc mô tả tìm chỉ số đạm. Shop tốt thường ghi. Shop không ghi thì hỏi trước khi đặt.
Xem đánh giá của người mua trước. Nhất là đánh giá có ảnh bánh làm ra.
Hỏi ngày sản xuất trước khi đặt. Nhất là với men.
Đặt lượng nhỏ ở lần đầu với shop mới. Để thử cả hàng lẫn cách đóng gói.
Kiểm bao bì ngay khi nhận. Rách, móp, ẩm thì phản hồi ngay.
Kiểm hạn ngay khi nhận. Hàng gần hạn thì đổi.
Mở ra ngửi và sờ. Bột phải khô tơi và có mùi thơm nhẹ.
Bột vón cục là đã ẩm trong quá trình vận chuyển hoặc lưu kho. Phản hồi shop.
Men vón thành khối cứng thì có thể đã ẩm. Thử men trước khi dùng cho cả mẻ.
Thử men bằng cách hòa vào nước ấm với chút đường. Mười phút mà không sủi bọt thì men đã yếu hoặc chết.
Phép thử này mất mười phút và cứu được cả mẻ. Nên làm với men mới hoặc men để lâu.
Chuyển ngay sang hộp kín sau khi nhận. Đừng để trong bao gốc ở khí hậu ẩm.
Chụp ảnh nhãn để lần sau đặt lại. Tên đầy đủ và chỉ số.
Đừng đặt hàng nặng khi trời mưa dài ngày. Bao bột thấm ẩm trên đường là chuyện có thật.
Chi phí và so sánh
Một ổ bánh mì tự làm rẻ hơn mua nhiều. Nguyên liệu cho một ổ chỉ là bột, nước, men, muối.
Nhưng tính cả điện lò thì khoảng cách hẹp lại. Lò chạy bốn lăm phút không phải không tốn.
Nướng nhiều ổ một mẻ thì hiệu quả hơn. Cùng một lần làm nóng lò.
Làm bánh ở nhà không phải để tiết kiệm. Đây là điều nên rõ từ đầu.
Lý do thật là bánh mới và tự chọn nguyên liệu. Và với người ăn chay thì là kiểm soát được thành phần.
Bột nhập đắt gấp hai ba lần bột trong nước. Chênh lệch chất lượng không tương xứng với chênh lệch giá cho bếp nhà.
Bột trong nước loại tốt hoàn toàn làm được bánh ngon. Nhiều tiệm bánh ở Việt Nam dùng nó.
Men là chỗ không nên tiết kiệm. Nhưng men tốt cũng không đắt.
Đầu tư vào bột và men hơn vào dụng cụ. Nguyên liệu ảnh hưởng nhiều hơn.
Cân là khoản duy nhất đáng mua trong dụng cụ. Và nó rẻ.
Tính chi phí theo tháng chứ đừng theo ổ. Một túi bột một ký làm được nhiều ổ.
Ghi lại chi phí vài lần đầu. Để biết thật sự nó tốn bao nhiêu.
So với việc bỏ bánh thừa thì tự làm còn ít lãng phí hơn. Vì bạn làm đúng lượng nhà ăn.
Nhưng lý do chính vẫn là ổ bánh mới ra lò. Đó là thứ không mua được.
Lỗi thường gặp khi mua
Mua bột ở siêu thị gần nhà rồi kết luận Việt Nam không có bột tốt. Nó có, chỉ ở chỗ khác.
Không đọc nhãn. Lỗi lặp lại từ bài đầu vì nó là lỗi lớn nhất.
Mua bao lớn ngay lần đầu. Rủi ro ẩm mốc và rủi ro không thích loại đó.
Mua men gói lớn mà không chia nhỏ. Men mở ra nhiều lần thì yếu dần.
Không kiểm hạn men. Men gần hạn làm bột lên chậm và bạn tưởng mình làm sai.
Không thử men trước khi dùng. Mười phút cứu được cả mẻ.
Để bột trong bao gốc ở khí hậu ẩm. Vón cục và mốc.
Mua bột nguyên cám lượng lớn. Nó hỏng nhanh hơn bột trắng nhiều.
Mua bột nhập vì nghĩ phải tốt hơn. Chênh giá lớn mà chênh kết quả nhỏ với bếp nhà.
Đổi nhãn bột liên tục. Mỗi nhãn cần hiệu chỉnh lại lượng nước. Ổn định một nhãn thì tiến bộ nhanh hơn.
Mua cả danh sách dụng cụ trước khi làm mẻ nào. Chúng nằm trong tủ.
Không ghi lại nơi mua và nhãn. Lần sau lại dò từ đầu.
Đặt hàng nặng khi trời mưa dài ngày. Bao bột thấm ẩm trên đường.
Hoãn việc bắt đầu vì chưa đủ đồ. Một túi bột và một gói men là đủ để làm ổ bánh đầu tiên.
